Bij aandelen weet iedereen het inmiddels: een indexfonds is goedkoop, breed gespreid en moeilijk te verslaan. Logisch dat beleggers bij obligatiefondsen hetzelfde doen.

Klinkt verstandig, en voor een groot deel is het dat ook. Maar let op: een obligatie-index werkt net als een aandelenindex, en juist dat pakt bij obligaties anders uit.

De markt verslaan is bijna onmogelijk

Met obligaties de markt verslaan is bijna onmogelijk. Beheerders die de rente proberen te voorspellen, voegen gemiddeld geen waarde toe, en hun hogere kosten drukken het rendement.

Wij proberen dat dus ook niet. Wel zijn er twee dingen die volgens onderzoek waarde kunnen toevoegen bij het kiezen van obligaties. Daarover verderop meer.

Een obligatie-index beloont wie het meest leent

Beide indexen wegen naar marktwaarde. Bij aandelen is dat de waarde van het bedrijf, bij obligaties de waarde van de uitstaande schuld: hoe meer een land of bedrijf leent, hoe groter zijn plek in de index.

Een index verkoopt pas als het te laat is

De grootste wereldwijde obligatie-index, de Bloomberg Global Aggregate, bevat alleen leningen van goede kwaliteit: investment grade. Verlaagt een ratingbureau een lening tot onder die grens, dan valt hij bij de volgende maandelijkse aanpassing uit de index.

Alle indexfondsen moeten die lening dan tegelijk verkopen. Dat drukt de prijs, en dus het rendement.

Terwijl de markt het vaak al eerder ziet. Een lening waar beleggers ineens veel meer rente voor vragen dan voor vergelijkbare leningen, heeft vaak al een probleem terwijl de rating nog op "goed" staat.

Meer risico, meer verwacht rendement

Hoe langer u uitleent en hoe minder kredietwaardig de lener, hoe hoger het risico en het verwachte rendement. Dat rendement is niet alleen de rente: ook de koers beweegt.

In onze strategie hebben obligaties één taak: een stabiele basis onder de portefeuille, passend bij uw risicoprofiel. Daarom blijven we bij leningen van goede kwaliteit.

Hoogrentende obligaties (high yield of junk bonds) dalen in een crisis vaak samen met aandelen. Voor een hoger risico en rendement zijn aandelen geschikter.

Twee dingen die waarde kunnen toevoegen

Meer rente voor langer uitlenen of voor een zwakkere lener is gewoon de vergoeding voor risico. Wat waarde toevoegt, is kijken hoe groot die vergoeding op dit moment is.

Onderzoek, onder meer van Nobelprijswinnaar Eugene Fama, laat sinds de jaren tachtig twee dingen zien.

1. De looptijd aanpassen aan de rentecurve.
De rentecurve laat zien hoeveel rente u krijgt als u 1, 5 of 10 jaar uitleent. Soms krijgt u voor 10 jaar duidelijk meer dan voor 1 jaar, soms bijna hetzelfde.

Is het verschil groot, dan was langer uitlenen daarna gemiddeld de moeite waard. Is het klein, dan loopt u met een lange lening wel meer risico, maar krijgt u er nauwelijks iets voor terug: dan blijft u beter korter.

2. De kredietkwaliteit aanpassen aan het renteverschil.
Een stevig bedrijf betaalt meer rente dan een sterke staat, maar dat verschil verandert door de tijd. Is het groot, dan was de extra vergoeding voor bedrijfsleningen daarna gemiddeld ook groter.

Is het klein, dan blijft u beter bij de veiligste leningen.

Het gaat om kleine verschillen, niet elk jaar. Maar ze zijn vooraf zichtbaar in de marktprijzen, dus niemand hoeft te voorspellen.

Onze strategie

Voor obligaties gebruiken wij fondsen die alleen via professionele adviseurs te koop zijn. Ze zijn systematisch en breed gespreid, net als een indexfonds, maar volgen de index niet blindelings:

• Een grens per lener. Hoe meer een land of bedrijf leent, hoe groter zijn gewicht in de index. Onze strategie zet juist een maximum per lener.
• Looptijd en kredietkwaliteit bewegen mee met wat de markt biedt, volgens een bewezen strategie en binnen een smalle bandbreedte rond de index.
• Vrijwel alleen investment grade.
• Eerder verkopen. Laat een lening tekenen van een afwaardering zien, dan verkopen de fondsen hem vaak al voordat de rating officieel omlaag gaat, en dus vóór de indexfondsen moeten verkopen.
• Wereldwijd gespreid, met het valutarisico afgedekt naar de euro.

Wie leent uw geld?

In de wereldwijde obligatie-index zijn de tien grootste leners samen ruim de helft van het geld. De Amerikaanse overheid alleen al is 19 procent.

Onze strategie belegt op dit moment ruim een kwart in de tien grootste leners. In Amerikaanse staatsschuld zit maar 0,5 procent.

2022: het zwaarste obligatiejaar in meer dan een eeuw

De brede Amerikaanse obligatie-index had zijn slechtste jaar sinds de start in 1976. Historicus Edward McQuarrie (Santa Clara University) rekende terug tot rond 1800 en vond geen slechter jaar.

Drie dingen gebeurden tegelijk:

1. De inflatie schoot omhoog, in Amerika naar 9,1 procent in juni 2022: het hoogste niveau in veertig jaar.
2. Centrale banken verhoogden de rente in recordtempo. De Amerikaanse centrale bank ging in negen maanden van bijna 0 naar 4,25 tot 4,5 procent.
3. De rente stond vooraf rond nul, in Europa zelfs negatief. Er was geen buffer.

Stijgt de rente, dan worden bestaande obligaties minder waard. Het goede nieuws: obligaties leveren nu weer een fatsoenlijke rente op, en die vormt een buffer.

De risico's op een rij

• Renterisico: stijgt de rente, dan daalt de waarde. Wie langer uitleent, merkt dat harder.
• Kredietrisico: de kredietwaardigheid van een lener kan verslechteren, waardoor zijn obligatie minder waard wordt. In het uiterste geval wordt niet of niet volledig terugbetaald.
• Valuta-afdekking: kost geld en is nooit perfect.
• Afwijken van de index: een andere aanpak kan in sommige jaren slechter uitpakken dan de index, zoals in 2022.

Tot slot

De markt verslaan is bij obligaties bijna onmogelijk, en dat proberen wij ook niet. Wij kiezen voor brede spreiding, een grens per lener, en aanpassingen in looptijd en kredietkwaliteit volgens een bewezen strategie.

Dat een grotere vergoeding vooraf zichtbaar is in de rentecurve en de renteverschillen, is een wetenschappelijk aangetoond fenomeen. Het is een vergoeding voor risico, geen toeval.

Daarom is ook in de toekomst het verwachte rendement hoger. Niet elk jaar en zonder garantie, maar wel over de lange termijn waarvoor u belegt.

Obligaties zijn één bouwsteen van een goede portefeuille. Wilt u weten hoe de rest werkt?

Lees meer over mijn boek "Alle beleggingsexperts zijn leugenaars"

Bronnen: Morningstar (fondsanalyse, 27-07-2026; portefeuille per 31-08-2026); positielijst van ons obligatiefonds per 31-08-2026; iShares Core Global Aggregate Bond UCITS ETF, EUR hedged (30-09-2026); Bloomberg Fixed Income Index Methodology; McQuarrie, Santa Clara University; Fama (1984), Journal of Financial Economics; Federal Reserve (rentebesluiten 2022); US Bureau of Labor Statistics (inflatie juni 2022). Deze blog is uitsluitend bedoeld ter informatie en is geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee; u kunt (een deel van) uw inleg verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Wealth360® heeft een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM 14003954).